Door Frits · bijgewerkt 8 juli 2026
Teams & samenwerkingDe zelfbenoemde teamleider van de afdeling
In één van mijn trainingen kwam dit thema uitgebreid voorbij. Hieronder deel ik — vanuit mijn eigen praktijk — hoe ik er met de GRIP-methode naar kijk en wat jij er morgen al mee kunt. — Azmi
De zelfbenoemde teamleider van de afdeling. Herken jij hem of haar? Of… ben jij het zelf? Je weet wel: degene die nét iets harder praat in overleggen, alvast besluiten samenvat voordat ze genomen zijn en subtiel (of minder subtiel) de leiding pakt zonder dat dit officieel zo is afgesproken.
Informele leiders: goud waard én een risico
Soms super handig. Soms… niet. Informele leiders zijn goud waard als ze het team meenemen, knopen doorhakken als het moet en rust brengen. Maar dezelfde dynamiek kan ook wringen: collega's die afhaken, besluiten die niet gedragen worden, of spanning die onder de oppervlakte blijft sudderen.
Het gaat niet om de persoon, maar om de rol
De vraag is dus niet "wie is te dominant?", maar: wie pakt — vaak onbewust — informele macht, en wat doet dat met de veiligheid en het eigenaarschap in het team? Zodra je het als rol bekijkt in plaats van als karakterfout, verdwijnt het verwijt en ontstaat er ruimte om er echt over te praten.
Tip van Frits: benoem de informele dynamiek hardop — pas dan kun je er iets aan veranderen.
Hoe je informele macht bespreekbaar maakt
Een gezond team heeft geen zelfbenoemde leider nodig; het heeft afspraken nodig waar iedereen achter staat. Maak expliciet wie waarover beslist, hoe je besluiten neemt en hoe je zorgt dat stillere collega's ook gehoord worden. In mijn trainingen maken we deze patronen bespreekbaar zonder met de vinger te wijzen.
Naar een team waarin iedereen telt
Want pas als je de informele dynamiek hardop benoemt, kun je er iets aan veranderen — en ontstaat er ruimte voor een team waarin iedereen telt. Dat vraagt oefening en soms een blik van buiten, maar het is precies wat een afdeling van "los zand" naar een echt team brengt.
Meer grip op spanning en gedrag?
Ik train zorgteams door heel Nederland met de GRIP-methode — praktisch, herkenbaar en direct toepasbaar.
Bekijk het aanbodIn de kennisbank staan alle artikelen over agressie, spanning en gedrag in zorg, onderwijs en welzijn.
Naar de kennisbankBeschrijf de situatie in vijf minuten met de gratis gedragsscan, of plan een kennismaking met Frits.
Doe de gedragsscan Plan een kennismaking